Prof. Dr. Abdulmutalip Arpa HAKSİAD buluşmasında faiz yasağı ve enflasyonu anlattı - HAKSİAD | Hak Sanayici ve İş Adamları Derneği

HAKSİAD’ın 6. İş Adamları Buluşması kapsamında konuşan İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İslam İktisadı ve Hukuku Bölüm Başkanı Prof. Dr. Abdulmutalip Arpa, faiz yasağı, enflasyon, satın alma gücü ve İslam hukukunda ticari uygulamalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Hak Sanayici ve İş Adamları Derneği (HAKSİAD) tarafından “Ahlaklı Ticaret, Güçlü Türkiye” temasıyla Ankara’nın Kızılcahamam ilçesinde düzenlenen 6. İş Adamları Buluşması kapsamında İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İslam İktisadı ve Hukuku Bölüm Başkanı Prof. Dr. Abdulmutalip Arpa, “Faiz Yasağı ile Enflasyon Gerçeği Arasında Müslüman Tacirin İmtihanı” başlıklı konferans verdi.

Türkiye’nin farklı illerinin yanı sıra çeşitli ülkelerden sanayici, girişimci, iş insanı ve yatırımcıların katıldığı programda Arpa, İslam iktisadında faiz yasağı, enflasyonun oluşturduğu yeni meseleler ve Müslüman tacirin ticari sorumlulukları üzerine değerlendirmelerde bulundu.

“İSLAM, FAİZLE KURULAN SÖMÜRÜ DÜZENİNİ ORTADAN KALDIRMAYI HEDEFLEDİ”

Konuşmasında faiz yasağının Kur’an-ı Kerim’de tedrici olarak getirildiğini ifade eden Arpa, cahiliye dönemindeki faiz uygulamalarının toplumsal adaletsizliklere neden olduğunu belirtti.

Faiz sisteminin zengini daha zengin, fakiri ise daha fakir hâle getirdiğini ifade eden Arpa, İslam’ın bu sömürü düzenini ortadan kaldırmayı amaçladığını söyledi.

Arpa, faiz yasağının hikmetleri arasında servetin belirli ellerde toplanmasının önlenmesi, emeğe dayalı kazancın teşvik edilmesi, sosyal dayanışmanın korunması, adaletin sağlanması ve insan onurunun muhafaza edilmesinin bulunduğunu belirterek, İslam’da kazancın risk ve üretime dayanması gerektiğini vurguladı.

“MODERN EKONOMİLER YENİ FIKHİ SORULARI BERABERİNDE GETİRİYOR”

Prof. Dr. Arpa, günümüzde itibari para sistemine geçilmesi ve yüksek enflasyon nedeniyle paranın satın alma gücünde yaşanan değişimlerin klasik dönemden farklı yeni meseleleri gündeme taşıdığını ifade etti.

“Borçta esas olan rakam mı, yoksa satın alma gücü müdür?” sorusunun çağdaş İslam hukukunda önemli tartışma başlıklarından biri hâline geldiğini belirten Arpa, bu konuda farklı içtihatların bulunduğunu söyledi.

ÇAĞDAŞ İSLAM HUKUKÇULARININ GÖRÜŞLERİNİ DEĞERLENDİRDİ

Konuşmasında çağdaş İslam hukukçularının konuya ilişkin yaklaşımlarına da değinen Arpa, bazı âlimlerin borçların nominal değeri üzerinden ödenmesi gerektiğini savunduğunu, bazı âlimlerin ise özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde satın alma gücünün korunmasının adalet ilkesi çerçevesinde dikkate alınabileceğini ifade etti.

Arpa, uluslararası fıkıh kurumları ile dini otoritelerin de genel olarak nominal değeri esas almakla birlikte savaş, hiperenflasyon ve olağanüstü ekonomik şartlarda hakkaniyeti gözeten çözümlerin değerlendirilebileceğine yönelik görüşler ortaya koyduklarını aktardı.

“BORÇ VERMEK İLE TİCARET BİRBİRİNE KARIŞTIRILMAMALI”

Müslüman tacirlerin günlük ticari hayatlarında karşılaştıkları uygulamalara da değinen Arpa, vadeli satış ile faizli borç işlemlerinin birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.

Vadeli satışlarda oluşan fiyat farkının İslam hukukunda caiz kabul edildiğini belirten Arpa, buna karşılık borç verildikten sonra fazlalık talep edilmesinin ise riba kapsamında değerlendirildiğini ifade etti.

“ASIL BAŞARI BEREKETLİ KAZANÇ ELDE EDEBİLMEKTİR”

Konferansının sonunda Müslüman tacirin asıl imtihanının ekonomik baskılar altında da helal çizgiyi koruyabilmek olduğunu vurgulayan Arpa, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çağdaş İslam hukukunun önündeki önemli görevlerden biri, faiz yasağını tavizsiz korurken paranın satın alma gücündeki olağanüstü değişimleri de dikkate alan dengeli modeller geliştirmektir.

Asıl başarı daha fazla kazanmak değil, bereketli kazanabilmektir. İslam’ın ekonomi anlayışında zenginlik; kazancın helalliği, adaleti ve bereketiyle ölçülür.

Müslüman tacir için nihai ölçü, ‘Bu işlem bana ne kadar kazandırır?’ sorusundan önce, ‘Bu işlem Allah’ın huzurunda beni haklı çıkarır mı?’ sorusunu sorabilmektir.”

PROGRAM PLAKET TAKDİMİYLE TAMAMLANDI

Konferansın ardından HAKSİAD Genel Başkanı Vedat Turgut tarafından Prof. Dr. Abdulmutalip Arpa’ya günün anısına plaket takdim edildi.

HAKSİAD’ın “Ahlaklı Ticaret, Güçlü Türkiye” temasıyla düzenlediği 6. İş Adamları Buluşması, ekonomi, ticaret, İslam iktisadı ve iş dünyasına yönelik konferans ve oturumlarla program akışı doğrultusunda devam etti.